Drie verlaten eilanden vormen het kleine archipel van Ilhas Desertas. Het zijn onaangetaste eilanden waar een totaal ander klimaat heerst dan op Madeira. De kuststroken zijn ruig en onbewoond door mensen. Wat er wel te vinden is? Een erkend natuurreservaat en het leefgebied van de bedreigde Mediterrane monniksrob.  

Een beschermd natuurreservaat

De eilandengroep was van 1894 tot 1971 het privébezit van twee Engelse families die van Madeira hun thuis hadden gemaakt. In 1995 kocht de overheid van Portugal het eiland en werd besloten om er een natuurreservaat van te maken.

De eilanden waren tot voor kort alleen toegankelijk voor onderzoekers en biologen. Zij kwamen hierheen om onderzoek te doen naar de lokale populatie Mediterrane monniksrobben en de flora op het eiland. Tegenwoordig kun je er ook met een dagtrip komen. Je vaart dan naar het grootste eiland: Deserta Grande. 

De mediterrane monniksrobben

Op Deserta Grande tref je een van de laatste populaties van de Mediterrane monniksrob. Het dier was in 1980 bijna uitgestorven: overbevissing en verstoring van het natuurlijk leefgebied zorgden ervoor dat ze vrijwel geheel uit het Mediterrane kustgebied verdwenen. Op het voor mensen onaantrekkelijke Deserta Grande vonden de schuwe robben een veilige haven. Dankzij de rustige omgeving en vele grotten (verstopplekjes) op het eiland groeit de populatie tegenwoordig groeit zelfs weer.

Aan de westzijde van Deserta Grande is een bewakingspost te vinden. Deze wordt permanent bewoond door enkele bewakers die instaan voor de bescherming van de monniksrobben. In de buurt van de bewakingspost is een opvang gebouwd voor zieke en gewonde robben.

Het klimaat op de Ilhas Desertas

Op Ilhas Desertas heerst, net zoals op Madeira, een mediterraan klimaat. In vergelijking met Madeira ligt de temperatuur op de Ilhas Desertas echter een stuk hoger. Er valt nauwelijks regen, waardoor het landschap er dor, droog en rotsachtig is. Gecombineerd met het gebrek aan zoetwatervoorzieningen maakte dit de eilanden moeilijk bewoonbaar voor mensen: goed nieuws voor de monniksrobben.

De verlaten eilanden 

Ilhas Desertas betekent letterlijk vertaald: onbewoonde eilanden. De archipel ligt ongeveer 30 kilometer ten zuiden van Madeira en bestaat uit Ilhéu Chão, Deserta Grande en Bugio. Onder de lokale bevolking staat de eilandengroep bekend als de verlaten eilanden. Niet helemaal terecht, want op het eiland leven naast de robben verschillende diersoorten.

Echte publiekstrekkers zijn het niet: 16 verschillende vogelsoorten, nakomelingen van vroeger achtergelaten geiten en konijnen, kleine hagedissen en de Madeirese wolfspin.

Ilhas Desertas bezoeken

Tegenwoordig zijn de Ilhas Desertas toegankelijk voor bezoekers, maar alleen op Desertas Grande kun je aan land. Er zijn dagtrips die vanuit de haven van Funchal naar Deserta Grande varen, waarna je het eiland kunt bezichtigen. Na een oversteek van 2,5 uur wandel je onder begeleiding van een gids naar het onderzoekscentrum waar je informatie kun krijgen over de robben en andere flora en fauna op het eiland. Verder is het mogelijk om het vulkanische strand te bezoeken waar kunt zwemmen in het kristalheldere water.